Πρεσβεία της Πορτογαλίας στην Ελλάδα

Υπουργείο Εξωτερικών

Ιστορία

Tile panel Caravela (Jose Manuel)
Πηγή: José Manuel

Η Πορτογαλία είναι ένα από τα παλαιότερα έθνη της Ευρώπης με οχτώ αιώνες ιστορίας και ένα πετυχημένο αμάλγαμα λαών, πολιτισμών και παραδόσεων.

Πριν το 1143, έτος κατά το οποίο, ο βασιλιάς Δον Αφόνσο Ενρίκες (D. Afonso Henriques) κήρυξε στο Γκιμαράες την ανεξαρτησία από τα βασίλεια  της Καστίλης και της Λεόν και έγινε ο πρώτος βασιλιάς της Πορτογαλίας, είχαν ήδη περάσει από αυτή τη γη οι Φοίνικες, οι Έλληνες, οι Καρχηδόνιοι, οι Ρωμαίοι, οι Ούννοι, οι Σουέβοι, οι Αλανοί, οι Βάνδαλοι και λαοί από τη Βόρεια Αφρική.

Κατά τη διάρκεια του 12ου και 13ου αιώνα, οι πορτογάλοι βασιλείς επέκτειναν τα σύνορα, με τη βοήθεια των Σταυροφόρων, έως ότου κατέκτησαν τελικά το Αλγκάρβε, εδραιώνοντας μια επικράτεια ουσιαστικά αμετάβλητη μέχρι σήμερα.

Με τα σύνορά της καθορισμένα, η Πορτογαλία άρχισε να κοιτάζει προς το εσωτερικό της. Στο τέλος του 13ου  αιώνα, ο βασιλιάς Δον Ντινίς (D. Dinis) ίδρυσε το καταξιωμένο Πανεπιστήμιο της Κοΐμπρα, ένα από τα αρχαιότερα στην Ευρώπη. Στα πιο σημαντικά κέντρα χτίστηκαν κάστρα, παλάτια και καθεδρικοί ναοί και εδραιώθηκε η εσωτερική διοίκηση.  Το βασίλειο, όμως,  ήταν πολύ μικρό για το μέγεθος της φιλοδοξίας των πορτογάλων μοναρχών, οι οποίοι δεν μπόρεσαν να αντισταθούν στο κάλεσμα της θάλασσας.

Έτσι ξεκίνησε μια από τις μεγαλύτερες περιπέτειες της ανθρωπότητας, οι ανακαλύψεις, με επικεφαλής τον οραματιστή Ερρίκο τον Θαλασσοπόρο (Infante D. Henrique). Κατά τη διάρκεια του 14ου , 15ου  και 16ου αιώνα οι πορτογαλικές καραβέλες έπλευσαν μέχρι την Αφρική, την Μακρινή Άπω Ανατολή και τα βάθη της νότιας αμερικανικής ηπείρου. Κατέκτησαν τόπους, συσσώρευσαν πλούτη και έφεραν στην Ευρώπη πράγματα πού  κανείς δεν είχε ξαναδεί.

Αυτό ήταν, μάλλον, η αρχή της παγκοσμιοποίησης.

Το μικρό βασίλειο ήταν, τώρα, η μεγαλύτερη αυτοκρατορία του κόσμου.  Στην Πορτογαλία μαζεύτηκαν σοφοί και μισθοφόροι, επιστήμονες και ζωγράφοι, έμποροι και ποιητές, σκλάβοι και πρίγκιπες. Αυτή η δύναμη και ο πλούτος προκάλεσαν την ζήλια άλλων λαών και μετά από τον τραγικό θάνατο του νεαρού βασιλιά Σεμπαστιάο (Sebastião), σε μια μάχη στο Αλκάσερ Κιμπίρ, στη βόρεια Αφρική, οι Ισπανοί βασιλείς κατέλαβαν και ένωσαν τα δύο κράτη κάτω από την ηγεμονία τους για 60 χρόνια.

Εντούτοις το 1640 είχαμε για άλλη μια φορά έναν Πορτογάλο βασιλιά, τον Δον Ζουάο Δ΄ (D. João IV), ο οποίος αποκατέστησε την ανεξαρτησία της Πορτογαλίας. Τον 18ο αιώνα, ο Δον Ζουάο Ε΄ (D. João V), ένας  απολυταρχικός βασιλιάς και λάτρης των τεχνών, διέταξε την κατασκευή στη Μάφρα ενός γιγαντιαίου μοναστηριού - παλατιού και στην Λισαβόνα την κατασκευή του υδραγωγείου ντας Άγκουας Λίβρες (= ελεύθερα νερά).

Ωστόσο η πλούσια και εξωτική πρωτεύουσα του βασιλείου σχεδόν εξαφανίστηκε ολοκληρωτικά το 1775 λόγω ενός καταστροφικού σεισμού. Ήταν ο μαρκήσιος ντε Πομπάλ (Marquês de Pombal),  πρωθυπουργός του βασιλιά Δον Ζοζέ (D. José), αυτός που δημιούργησε μια καινούργια Λισαβόνα, μνημειώδη και καλύτερα προετοιμασμένη να αντιμετωπίσει τα στοιχεία της φύσης.

Στις αρχές του 19ο αιώνα, τα στρατεύματα του Ναπολέοντα εισέβαλαν στην Πορτογαλία και ο βασιλιάς και η αυλή του μετακόμισαν στη Βραζιλία και επέστρεψαν 13 χρόνια αργότερα σε μια άλλη χώρα αποδυναμωμένη από χρόνια πολέμου. Η ιδέα της Δημοκρατίας κέρδιζε όλο και περισσότερο έδαφος και τελικά καθιερώθηκε το 1910.

Μετά από μια ταραγμένη περίοδο και την πορτογαλική συμμετοχή στον 1º Παγκόσμιο Πόλεμο, προέκυψε το ”Νέο Κράτος” του Αντόνιο ντε Ολιβέιρα Σαλαζάρ (António de Oliveira Salazar), δικτάτορα που κυβέρνησε τη χώρα με σιδηρά πυγμή για σχεδόν μισό αιώνα. Ωστόσο, στις 25 Απριλίου 1974, η “Επανάσταση των Γαρυφάλλων” επανέφερε την ελευθερία και τη δημοκρατία στους Πορτογάλους και έβαλε ένα τέλος στην παλαιά αποικιακή αυτοκρατορία.

Μετά από μια περίοδο εσωστρέφειας, η Πορτογαλία στράφηκε προς την Ευρώπη. Το 1986 η χώρα εντάχθηκε στην Ε.Ο.Κ. και, κατά τα τελευταία είκοσι πέντε χρόνια, οι Πορτογάλοι είναι ένθερμοι οπαδοί της δημιουργίας μιας καινούργιας Ευρώπης, χωρίς, όμως, να ξεχνάνε την ιστορία, το χαρακτήρα και τις παραδόσεις τους.

 

Προσαρμογή του κειμένου από την σελίδα της πορτογαλικής Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2007.